Total Pageviews

Monday, March 2, 2015

တြင္းသင္းမင္းၾကီး ညစ္ပတ္သလား



ဆရာၾကီးေဇယ်အသက္အရြယ္ၾကီးေတာ့မွေရးသည့္စာတပုဒ္ကုိ အမွတ္ရမိ၏။ စာေခါင္းစဥ္မွာ "ညစ္ပတ္တယ္"ဟူ၏။ ေႏြရာသီညေနခင္းတခုဝယ္ ဆရာၾကီးေဇယ်သည္ အိမ္ေရွ ့တြင္ ပက္လက္ထုိင္
ခုံခင္းကာ ေအးေအးလူလူထုိင္ေနေလ၏။ အိမ္နီးခ်င္း၏သား ကေလးငယ္တဦးသည္ ေျပးလႊားေဆာ့
ကစားရင္း ဆရာၾကီးအနားေရာက္လာကာ ဆရာၾကီးႏွင့္ ဝင္ေရာေလသည္။ စာေရးဆရာၾကီးမွန္း မိဘမ်ားထံမွ သိထားဟန္တူသည္။
"ဘဘ- ဘဘ"
"ေဟ"
"ဘဘက စာေရးဆရာၾကီးဆုိ"
"ေအး"
"ဘဘက ဘာစာေတြေရးတာလဲ"
"ရည္းစားစာေတြေရးတယ္ကြ"
(ဝတၳဳတုိ ၊ဝတၳဳရွည္၊ ေဆာင္းပါး၊ ကဗ်ာေတြ ေရးသည္ေျပာလွ်င္ ကေလးနားမလည္၊ နားလည္လြယ္
ေအာင္ ရည္းစားစာေရးသည္ဟု အလြယ္ေျဖလုိက္၏။)
ဆရာၾကီး၏အေျဖအဆုံးတြင္ ကေလးမ်က္ႏွာရႈံမ့ဲသြားျပီး  ဤသုိ ့ေျပာဆုိကာ ဆရာၾကီးအနားမွေျပး
ထြက္သြားေလေတာ့သည္။
"ဟင္….လူၾကီးျဖစ္ျပီးေတာ့ ညစ္ပတ္တယ္"
ဆရာၾကီးတေယာက္ ဟက္ဟက္ပက္ပက္ရယ္ေမာက်န္ရစ္ခ့ဲေလေတာ့သည္။

          တြင္းသင္းမင္းၾကီးႏုပ်ဳိစဥ္ကေရးသားခ့ဲသည့္ မုဒုလကၡဏပ်ဳိ ့တြင္ လူငယ္လူရြယ္မ်ားစိတ္ဝင္
စားမည့္ ဣတၳိသွ်တၱရက်မ္းလာစကားရပ္မ်ားကုိ ထည့္သြင္းစပ္ဆုိထားသည္။ ဘုရင္က မိဖုရားကုိ ရေသ့အား ေပးလႈစဥ္တြင္ အရြယ္၏ေကာင္းျခင္းႏွင့္ျပည့္စုံပုံကုိ ခ်ီးမႊမ္းေျပာဆုိဟန္ေရးဖြဲ ့လုိက္၏။

ဖြံ ့ဖြံ ့ထြားမြတ္ ၊ ဝင္းလြတ္စံေက်ာ္
ပေယာ္ဓရ ၊ ဖူးသစ္စသုိ ့
အလွသည္းၾကား ၊ ဆယ္ၾကိမ္ဖြားလည္း
အျခားမထင္ ၊ ပ်ဳိရုပ္သြင္ႏွင့္ ……။ (၅၈)

ခါးေသးပုံကုိလည္း ရႈေလဦး။
ခါးလ်ငယ္လည္း
ညာဘယ္ရစ္ပတ္ ၊ ေလျပည္ခတ္က
ညြတ္ကာလည္းက် ၊ ပန္းတမွ်သာ…။ (၅၉)

 ဤစကားကုိကား အၾကမ္းဆုံး (ဝါ) အညစ္ပတ္ဆုံးဟု ဆုိၾက၏။
စိမ္းလြင္ညဳိညဳိ ၊ ဝါးပင္ပ်ဳိသုိ ့
စီးယုိထြက္လွ်မ္း ၊ ျမစ္ငယ္ကမ္းသုိ ့
ဖုံးလႊမ္းေသာေယာင္ ၊ ယွက္ေျမွာင္ေမႊးညွင္း
ရစ္ကာကြင္းလ်က္ ၊ ဆင္ဦးကင္းထြတ္
ပုံတူခတ္သား ၊ ရဟႆဂၤ
သမန္းစျဖင့္ ၊ ရွလေသာဟန္
ႏႈိင္းရန္တရွိ ၊ သူ ့သတၱိလည္း
ထြန္းညိလွ်ံဝါ ၊ ရႈဘြယ္သာတည္း….။ (၅၈)

ဘုရင္က မိဖုရား၏ လွ်ဳိ ့ဝွက္ေနရာကုိ ကြင္းကြင္းကြက္ကြက္ ဥပမာျပေျပာဆုိသည္။ ဤသည္မွာ ကဗ်ာဆရာ၏စိတ္ကူးမွ်သာျဖစ္သည္။ ျပင္ပေလာကမွာ ဤအျဖစ္မ်ဳိးမရွိႏုိင္ပါ။ အေၾကာင္းမွာ စကားလုပ္ျပီးေျပာစရာကိစၥမဟုတ္သည္အျပင္ ေျပာပါလွ်င္ ဖရုသဝါစာ၊ ဂမၼေဒါသသင့္ေပမည္။ မယဥ္ေက်းေသာ အျပဳအမူျဖစ္မည္။

ဤသည္ကုိ ကဗ်ာဆရာမသိမဟုတ္၊ သိသည္။ ဖရုသဝါစာျဖစ္လုိကျဖစ္ေစေတာ့၊ ဖရုသဝါစာကဗ်ာကုိ ေရးလုိက္သည္။ ဂမၼေဒါသသင့္လုိကသင့္ေစေတာ့၊ ဂမၼေဒါသကဗ်ာကုိ ေရးလုိက္သည္။ မယဥ္ေက်းေသာအျပဳအမူျဖစ္လုိကျဖစ္ေစေတာ့ ၊ ကဗ်ာၾကမ္းစာၾကမ္းကုိ တန္းကုန္ေအာင္ ေရးပစ္လုိက္သည္။

          မိန္းမတေယာက္၏ေကာင္းေျခာက္ဆယ္ေလးရပ္၊ မာယာေလးဆယ္၊ ခါးေသးရင္ခ်ီ၊ ပဒုမၼနီအစားဝင္ လွ်ဳိ  ့ဝွက္အဂၤါအလွကုိ ကဗ်ာဆရာဖြဲ ့ျပသည္မွာ ဘဝ၊ ခႏၶာ၏ သာယာမက္ေမာဖြယ္၊ တိမ္းမူးစြဲလမ္းဖြယ္အလွ အႆာဒကုိ အစြမ္းကုန္ျပလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။

          ပါဠိေဝါဟာရ "အႆာဒ" ကုိ ဤတြင္ သတိျပဳေစလုိပါသည္။ သာယာမက္ေမာမႈ၊ လုိခ်င္
ျငိတြယ္စရာ-ဟု ျမန္မာေဝါဟာရျပဳလုိပါသည္။ ေနတၱိက်မ္းလာ ပဒ႒ာနာဟာရစာဖတ္နည္းအရ
အရာရာတုိင္း (လက္ေတြ ့ဘဝ၊ ဝတၳဳ၊ ကဗ်ာ၊ ျပဇာတ္)မွာ သာယာမက္ေမာဖြယ္=အႆာဒရွိသည္။
မုဒုလကၡဏပ်ဳိ ့အရ ဟရိတစရေသ့သည္ ဘုရင္ ႏွင့္မိဖုရား၏ စား၊ ေန၊ဝတ္၊ က်န္းမာေရးေထာက္ပ့ံမႈ မွအစ လုိခ်င္လွ်င္ မိဖုရားကုိပင္ရႏုိင္သည့္ သာယာစရာဘဝကုိ ပုိင္ဆုိင္ပါသည္။ အဆင္းေရာ အရည္
အေသြးပါ အျပစ္ဆုိစရာမရွိေသာ မိဖုရား၏ ခႏၶာကုိယ္ေလမေတြ ့သည့္အရပ္အထိ ကဗ်ာဖြဲ ့ျပသည္မွာ
"အႆာဒ"ကုိ ျပလုိသည္မွတပါး အျခားအေၾကာင္းမရွိပါေလ။

          ေကာင္းျပီ။ လုိခ်င္စရာအႆာဒကုိခ်ည္းျပေနလွ်င္ ကဗ်ာဖတ္သူ၊ စာဖတ္သူကုိ တဏွာဆႏၵ
ၾကြတက္ေအာင္လႈံ ့ေဆာ္ရာေရာက္၍ "တဏွာစာ၊ တဏွာကဗ်ာ"ျဖစ္ေပေတာ့မည္။ Pornography ေခၚ အျပာစာအုပ္သာျဖစ္ေပေတာ့မည္။ ပဒ႒ာနာဟာရေနတၱိနည္းအရ သာယာစရာရွိလွ်င္ ယင္းတြင္ ျငီးေငြ ့ဖြယ္၊ အျပစ္အနာအဆာ "အာဒီနဝ"ကုိလည္း ေတြ ့ရေပမည္။ မုဒုလကၡဏပ်ဳိ ့တြင္ တြင္းသင္း
မင္းၾကီးက ပထမ အႆာဒကုိ ျပသည္။ ဒုတိယ အာဒီနဝကုိျပသည္။ အာဒီနဝဖြဲ ့ပုံကုိ ရႈပါဦး။
တပ္ရာမရွိ
အာသီဝိသ ၊ ခံတြင္းဝတြင္
ျမတ္လွရွင္ခ်စ္ ၊ အဂၤါဇာစ္ကုိ
ႏွစ္ႏွစ္လုိ ့လုိ ့ ၊ တပ္ပ်ဳိ ့ပါေလ
စုတိေၾကြလည္း ၊ နတ္ေျမေျခာက္ထပ္
ေရာက္လိမ့္မည္တည္း။ (၇၁)

မသူေတာ္မူ
ငါရွင္ျဖဴလွ်င္ ၊ ဂူဟာေစာရ
ထင္လွေခ်ျပီ ၊ လွအင္ညီ၏
ေယာနိတြင္ခန္း  နိမိတ္ပန္း၌
ရႊင္လန္းႏွစ္သက္ ၊ ယွဥ္ေသာထက္ကား
ေလာင္က်က္ျပင္းလွ၊ မီးက်ီးဝတြင္
ခ်ေသာ္အထြတ္ ၊ ျမတ္ပလိမ့္မည္
သုိ ့ျဖစ္သည္ေၾကာင့္ ၊ လွရည္ျပာထြား
မိဖုရားကုိ ၊ မင္းအားႏွင္း၍
ရပ္တင္းမ့ဲက်င္ ၊ ယေန ့ပင္တည့္
ေလတြင္ညာဆန္ ၊ ဧသန္စူးစူး
ေဟဝန္ဦးသုိ ့၊ ရႊင္ျမဴးႏွစ္ေထာင္း
သြားေသာ္ေကာင္းဟု ။(၇၆)

          ပါဠိေဝါဟာရအနက္မ်ားကား "အာသီဝိသ မွာ အဆိပ္ျပင္းေသာေျမြ၊ ဂူဟာေစာရ မွာ တြင္းသူခုိး၊ ေယာနိ မွာ မိန္းမအဂၤါဇာတ္"ကုိဆုိလုိသည္။ သူ ့မယားကုိျပစ္မွားသည္ထက္ အဆိပ္ျပင္းေျမြပါးစပ္မွာ မိမိအဂၤါဇာတ္ကုိထည့္ျပီးေသသည္က နတ္ျပည္ေရာက္ႏုိင္ေသးသည္။ သူ ့
မယားကုိမွားလွ်င္ ေသကငရဲသာေရာက္မည္။
          သူ ့မယားကုိ ခုိးယူသူသည္ တြင္းခုိးသူ ျဖစ္သည္။ သူတပါးပုိင္တြင္းမွာ မိမိအဂၤါဇာတ္ကုိ ယွဥ္တြဲစပ္ယွက္သည္ထက္ မီးက်ီးစုမွာ မိမိအဂၤါဇာတ္ကုိထည့္သည္က ျမတ္မည္ဟု ရေသ့
သတိရသည္ကား အာဒီနဝပင္ျဖစ္သည္။
          အသိမယွဥ္ဉာဏ္ျမင္ကန္းေနခုိက္ သူ ့မယားမွာ နတ္သမီး ဟု ျမင္သာေအာင္ ကဗ်ာဖြဲ ့ျပ
သည္ကား တပ္မက္သာယာမႈ အႆာဒကုိ ျပသည္။ အသိျပန္ဝင္ ဉာဏ္သက္ဝင္ခုိက္ သူ ့မယားမွာ ဘီလူးမဟုျမင္သာေအာင္ကဗ်ာဖြဲ ့ျပသည္ကား ျငီးေငြ ့ေၾကာက္လန္ ့တုန္လႈပ္မႈ အာဒီနဝကုိ ျပသည္။
          ပဒ႒ာနာဟာရေနတၱိနည္းအရ လြတ္ေျမာက္ရာ "နိႆရဏ"ကုိလည္း ျမင္ေအာင္ ၾကည့္ရေပ
မည္။ "မိဖုရားကုိ မင္းထံျပန္အပ္ျပီး ယေန ့ပင္ ဟိမဝႏ ၱာသုိ ့ျပန္ၾကြေတာ့မည္"ဟု ျပသည္ကား လြတ္ေျမာက္ရာကုိ ျပျခင္းတည္း။

          ပဒ႒ာနာဟာရေနတၱိနည္းအရ မိန္းမ၏လွ်ဳိ ့ဝွက္အဂၤါကုိ မက္ေမာစရာျဖစ္ေအာင္ဖြဲ ့ျပျပီး သည္မွာတင္ ရပ္ေနလွ်င္ တြင္းသင္းမင္းၾကီးစာဖြဲ ့ၾကမ္းသည္ (ဝါ)ညစ္ပတ္သည္ဟု ဆုိရေပမည္။ ယခုေသာ္ကား အျပစ္အာဒီနဝ၊ လြတ္ေျမာက္ရာနိႆရဏတုိ ့ကုိ စုံလင္ေအာင္ျပေသာေၾကာင့္ ကဗ်ာေကာင္းဖြဲ ့သူတဦး၏ ကဗ်ာေကာင္း၊စာေကာင္းျဖစ္လာေၾကာင္း ေတြ ့ရေပသည္။

          ရုရွားစာေရးဆရာၾကီး အန္တန္ ခ်က္ေကာ့ (Anton Chekhov, 1860- 1904) ၏ ဇာတ္လမ္း
ေရးသားမႈအတတ္ပညာလမ္းညႊန္ႏွင့္လည္း တုိက္ဆုိင္ၾကည့္လုိပါသည္။ ဇာတ္လမ္းႏွင့္မသက္ဆုိင္
သည္ကုိ မထည့္ရ၊ နံရံတြင္ ရုိင္ဖယ္ေသနတ္တလက္ခ်ိတ္ထားေၾကာင္း ပထမအခန္းမွာေရးသားေဖာ္ျပ
ပါက ဒုတိအခန္းမွာျဖစ္ေစ၊ တတိယအခန္းမွာျဖစ္ေစ ရုိင္ဖယ္ေသနတ္ကုိ အသုံးျပဳပစ္ခတ္ေၾကာင္း ပါဝင္သင့္သည္။ ေသနတ္ကုိမပစ္ပါက နံရံမွာလည္း ခ်ိတ္မထားပါႏွင့္…ဟု ခ်က္ေကာက ေျပာသည္။

          တြင္းသင္းမင္းၾကီးသည္ သွ်တၱရက်မ္းလာအရ မ-အဂၤါအေၾကာင္း ကဗ်ာဖြဲ ့ျပ၏။ ေသနတ္အေၾကာင္းေရးျပသည္ႏွင့္တူသည္။ သူ ့မယား၏အဂၤါဇာတ္မွာ ကာမဆက္ဆံျခင္းသည္ ေျမြခံတြင္း၊ မီးက်ီးစုမွာ က်ားအဂၤါဇာတ္ကုိထည့္သြင္းျခင္းေလာက္မျမတ္ဟု ျပျခင္းမွာ ေသနတ္ကုိ ပစ္ခတ္ျပသည္ႏွင့္ တူေလ၏။

          တြင္းသင္းမင္းၾကီးသည္ ပဒ႒ာနာဟာရေနတၱိနည္း၊ ခ်က္ေကာနည္းတုိ ့ႏွင့္အညီ ညီညြတ္
ေအာင္ ကဗ်ာေရးႏုိင္သည့္အတြက္ ညစ္ပတ္သည္ ၊ ၾကမ္းတမ္းသည္ဟု က့ဲရ့ဲျပစ္တင္ျခင္းငွါ ထုိက္သူ မဟုတ္ပါေခ်။ 

အမရဒီပ
မတ္လ ၂ ၊ ၂ဝ၁၅

Sunday, March 1, 2015

အလကၤာ ႏွင့္ အိမ္သာ



မူလက ပါဠိပိဋကတ္စာေပတြင္ အလကၤာက်မ္းမရွိေခ်။ သကၠတစာေပမွာသာ အလကၤာက်မ္း တုိ ့ရွိၾကေလသည္။ အလကၤာက်မ္းမ်ား၏အက်ဳိးေက်းဇူးကုိ အထူးသိျမင္ေတာ္မူေသာ သီဟုိဠ္ကၽြန္းေန
အရွင္သံဃရကၡိတမဟာေထရ္သည္ ပါဠိ(မဂဓ)ဘာသာျဖင့္ "သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္း"ကုိ ျပဳစုေရးသား
ေတာ္မူ၏။ သုိ ့ျဖင့္ သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၁၇ဝဝ ေက်ာ္တြင္ ပါဠိအလကၤာက်မ္းေပၚထြက္လာသည္။

          သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္းအဖြင့္ မဟာသာမိဋီကာ (ဋီကာေဟာင္း) ႏွင့္ "အတၳဗ်ာခ်ာ" ေခၚ သီဟုိဠ္ဘာသာအလကၤာနိႆယက်မ္းတုိ ့ကုိလည္း အရွင္သံဃရကၡိတကုိယ္တုိင္ ျပဳစုသည္။

          သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၁၇၁၁ ၊ ျမန္မာႏွစ္ ၅၂၉ မတုိင္ခင္ ပုဂံေခတ္ကတည္းက ဝုေတၱာဒယဆန္း
က်မ္းႏွင့္ သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္းတုိ ့ ျမန္မာျပည္သုိ ့ေရာက္ရွိသည္ဟု ယူဆရသည္။

          အခ်ဳိ ့က အင္းဝေခတ္ ထူပါရုံဒါယကာ ဘုရင္နရပတိ (ျမန္မာႏွစ္ ၈၄ဝ နန္းတက္) လက္ထက္ အရွင္ဝရစကၠပါလေထရ္ သီဟုိဠ္သုိ ့ပညာေတာ္သင္ၾကြသည္။ သီဟုိဠ္ဘာသာေလ့လာသည္။ ျမန္မာ
ျပည္သုိ ့ျပန္ၾကြရာတြင္ သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္းႏွင့္ အတၳဗ်ာခ်ာကုိ သယ္ေဆာင္လာခ့ဲသည္။
 ျမန္မာႏွစ္ ၈၄၄ မတုိင္မီ အတၳဗ်ာခ်ာကုိ သီဟုိဠ္ဘာသာမွ မာဂဓီ (ပါဠိ)ဘာသာသုိ ့ျပန္ဆုိခ့ဲသည္။
 အခ်ဳိ ့ေနရာတြင္ ကုိယ္ပုိင္အယူအဆမ်ားကုိ ထည့္သြင္းထားခ့ဲသည္။ ယင္းက်မ္းမွာ ယခုအခါ "အလကၤာ
ဋီကာသစ္" ဟု လူသိမ်ားသည္။

          ေနာင္တြင္ အရွင္ဝရစကၠပါလေထရ္သည္ "သီဟုိဠ္ေရာက္မေထရ္"ဟု ထင္ရွားသည္။ 
ယင္းေထရ္ကုိပင္ "သီရိဓမၼကိတၱိေထရ္"ဟု အလကၤာဘာသာဋီကာနိဒါန္းတြင္ ဆုိသည္။

          ျမန္မာ ၈၃ဝ ခုႏွစ္ (A.D.1468) ဖြား ေမာင္ေမာက္ (အရွင္မဟာရ႒သာရ) သည္ သီဟုိဠ္
ေရာက္ေထရ္၏ ညီ-တပည့္ျဖစ္ျပီး အသက္ ၁၆ ႏွစ္တြင္ ဘူရိဒတ္လကၤာကုိ ေရးဖြဲ ့ခ့ဲသည္။

          ေညာင္ရမ္းေခတ္ စေနမင္းလက္ထက္တြင္ သုေဗာဓာလကၤာရရာသီစု ေပၚထြက္ျပီး ပထမေတာင္ငူေရာက္ ပရကၠမဆရာေတာ္က ျမန္မာဘာသာျဖင့္ အလကၤာနိႆယ စေရးသည္။

          ပါဠိအလကၤာက်မ္း သုေဗာဓာလကၤာရ၏ သမုိင္းေကာက္ေၾကာင္းအက်ဥ္းကုိ ဆုိခ့ဲျပီးတုိင္း
 ေျခရာေကာက္ၾကည့္သျဖင့္ မွတ္သားထားခ်က္ျဖစ္သည္။ ယခုအလကၤာက်မ္းဘယ္ေနရာေရာက္ေန
သလဲ ေမးပါက ျမန္မာႏုိင္ငံအစုိးရ၊ သာသနာေရးဝန္ၾကီးဌာန၊ သာသနာေရးဦးစီးဌာနမွ ဦးစီးက်င္းပ
ေသာ ပါဠိပထမျပန္စာေမးပြဲ၊ ပထမၾကီးတန္းျပ႒ာန္းက်မ္းစာျဖစ္ေနပါသည္။

          ပထမၾကီးတန္းဝင္မည့္စာသင္သားတဦးအေနျဖင့္ အကၽြႏု္ပ္သည္ သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္းပါဠိ
ကုိ ခ်မ္းသာၾကီးဆရာေတာ္၏ အလကၤာရတၳေမဒနီ၊ ပန္းကုံးဆရာေတာ္အရွင္ကုမာရ၏ အလကၤာပန္း
ကုံး၊ အမရပူရ မဟာဂႏၶာရုံဆရာေတာ္၏ အလကၤာဘာသာဋီကာအကူအညီျဖင့္ ေလ့လာသင္ယူခ့ဲပါ
သည္။ ရန္ကုန္ဘေဆြ၏ သီကုံးပန္းသြင္ ေရးဖြဲခ်င္ေသာ္၊ ေမွာ္ဘီဆရာသိန္း၏ ေပါရာဏဒီပနီတုိ ့ကုိ လည္း ဆရာသမားမ်ား၏လမ္းညႊန္ခ်က္အရ ရွာေဖြဖတ္မွတ္ခ့ဲဖူးပါသည္။

          အရွင္သံဃရကၡိတမဟာေထရ္၏သုေဗာဓာလကၤာရက်မ္းရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ရသစာေပကုိ အသက္ဝင္ေအာင္ အသက္သြင္းတတ္ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ ့ေၾကာင့္ အလကၤာက်မ္းတြင္ ေဒါသ၊ဂုဏ္၊အလကၤာရ၊ ရသတုိ ့ကုိ ျပည့္စုံခမ္းနားစြာ ထည့္သြင္းျပဆုိထား၏။ စာဖတ္သက္ရင့္ေလေလ ၊ တန္ဖုိးကုိ ျမင္ေလေလ ျဖစ္မိသည့္ က်မ္းစာျဖစ္ပါသည္။

          ယင္းက်မ္း၏ ေဒါသခန္းမွ "ဝိရုဒၶတၳႏ ၱရေဒါသ" အေၾကာင္း ေတြးမိ၊ ေတြ ့မိသမွ်ကုိ ေဆြးေႏြးလုိပါသည္။

          ဝိရုဒၶတၳႏ ၱရေဒါသဆုိတာ ဘာလဲ။ အလုိရွိအပ္ေသာအနက္မွာ အလုိမရွိအပ္ေသာ ဆန္ ့က်င္
ဘက္အနက္ပုိတမ်ဳိး ပူးကပ္ေနေသာပုဒ္ကုိ ဝိရုဒၶတၳႏ ၱရေဒါသသင့္သည္ဟု ဆုိ၏။ ေဝါဟာရတခုမွာ ႏွစ္ခြအဓိပၸါယ္အနက္ပူးတြဲသည့္အျပစ္ေဒါသျဖစ္သည္။ ျမန္မာပုံစံအျဖစ္-- ေရႊပန္း၊ စိန္၊ သီးမ်ဳိးခုိင္ညွာ လ-ျပြတ္တည္း၊ ဘီလူးသြားကုိ လ-ျဖဲတည္း၊ မုဆုိးခ်ဳံက လ-ေခ်ာင္းတည္း၊ မုိးမွာေရႊၾကယ္ လ-ဥတည္း၊ တရားထားသုိ ့လ-ထစ္တည္း…စသည္စသည္ကုိ ျပဆုိၾကသည္။

          ဒါတင္  မကေသးပါေခ်။ ေဝါဟာရသူေဌး တြင္းသင္းမင္းၾကီး၏ မုဒုလကၡဏပ်ဳိ ့လာ အသုံးေဝါဟာရတခုသည္လည္း ဆန္ ့က်င္ဘက္ ႏွစ္ခြအဓိပၸါယ္ပါေသာေဒါသသင့္ေၾကာင္း ျမန္မာျပန္အလကၤာက်မ္း ဆရာတုိ ့က ဆုိၾက၏။  ယင္းကား "အိမ္သာ"ပင္ ျဖစ္၏။

ထုိေရာအခါ ၊ လိမၼာဆန္းျပား
မိဖုရားကား ၊ တံခါးမ-က
ထြက္လာစဝယ္ ၊ သံျမခြန္းခ်ဳိ
မိန္ ့ဟဆုိ၏။
ရွင္ပ်ဳိဘုန္းဝါ ၊ ငါတုိ ့မွာလွ်င္
ေပ်ာ္ရာရိပ္ျငိမ္ ၊ အိမ္မရွိေသး
မေႏွးခၽြံခၽြံ ၊ မင္းၾကီးထံမွာ
ရမၼဏိယာ ၊ အိမ္သာဘုံခြင္
ေတာင္းေစခ်င္ဟု ၊ သြန္သင္ေစလႊတ္
ေဗာဓိသတ္လည္း ၊ မုိက္ျမတ္အႏၶ
တဏွာ့ႏုိင္ငံ ၊ လုိက္မွားကၽြံ၍
မင္းထံစုိးကပ္ ၊ တင့္အပ္သာေညာင္း
ပန္ထြာေတာင္းေသာ္…….။ (၆၃)

ဆရာရေသ့အား အၾကည္ညဳိၾကီးသူ ဘုရင္မင္းတရားသည္ မိဖုရားကုိ ရေသ့အား စြန္ ့လႈသည္။ 
ရေသ့သည္ လႈဖြယ္ပစၥည္းမိဖုရားကုိ လက္ခံယူျပီး နန္းေတာ္မွထြက္လာၾကရာ လမ္းတြင္ ေနထုိင္ေရး
အတြက္ ေတြးမိသူမိဖုရားက ဘုရင့္ထံတြင္ အိမ္ေတာင္းပါေလဟု ရေသ့ကုိ တုိက္တြန္း၏။ ကဗ်ာဆရာက ရုိးရုိးမေျပာ။
ရမၼဏိယာ ၊ အိမ္သာဘုံခြင္
ေတာင္းေစခ်င္….ဟု ေျပာပါသည္။ ရမၼဏိယာဆုိတာ ေပ်ာ္ေမြ ့ဖြယ္ေကာင္းေသာ ဆုိလုိ၏။

          ေနရာေကာင္း၊ ေနရာမြန္၊ သာသာယာယာျဖစ္သည့ေနရာကုိ ဆုိလုိလွ်င္ "သာ"၏အေရွ ့မွာ ေနရာအမည္ကုိ ေဖာ္ျပသုံးစြဲေသာအေလ့အထတရပ္ ေရွးျမန္မာတုိ ့ရွိဖူးပါသည္။ ဥပမာ- နန္းေတာ္သာ၊ ေက်ာင္းသာ၊ ဥယ်ာဥ္သာ၊ အိမ္သာ….။
နတ္၌ျဖစ္သား ၊ ေကာင္းႏွစ္ၾသဇာ
နတ္ရသာကုိ ၊ မင္းလ်ာက်ဳိင္းထြား
ေန ့တုိင္းစား၍ ၊ နာဖ်ားမရွိ
မထိဆင္းရဲ ၊ အိမ္သာထဲဝယ္
မကြဲတူကြ ၊ ေမြ ့ေလ်ာ္ၾကသည္
ေရွးကေကာင္းက်ဳိးၾကမၼာတည္း….။ (ဘူရိဒတ္လကၤာ၊ ၄၂) တြင္လည္းေကာင္း၊
မိပုေဏၰးကား
သူေဌးပ႑ိတ္ ၊ ပုေရာဟိတ္ဟု
ေက်ာ္ထိတ္ဝွန္တက္ ၊ ေဆြၾကင္ဘက္လွ်င္
ေတာထြက္ခ့ဲေျမာက္ ၊ တေန ့ေရာက္ေသာ္
မုိးေပါက္ေရၾကည္ ၊ က်ႏွင္းလည္သုိ ့
မ်က္ရည္ရႊမ္းရႊမ္း ၊ အိမ္သာဝွမ္းဝယ္
တ-လြမ္းၾကံေအာက္ေမ့သတည္း ….။ (ကုိးခန္း၊ ၁၇၃)တြင္လည္းေကာင္း အရွင္မဟာရ႒သာရ က
 အိမ္သာေလ၏။

          ဟံသာဝတီဆင္ျဖဴရွင္လက္ထက္စာဆုိရွင္ရန္ေအာင္ကလည္း အိမ္သာျပန္၏။
ေဖ်ာက္ပါလွည့္ေလ ၊ ေပ်ာ္မေျပတည္း
တမ္းေရရြတ္လ်က္ ၊ အိမ္သာထက္ဝယ္
မဘက္မျပဳိင္၊ မွိန္းမႈိင္ေအာက္ေမ့
ေန ့မုိးအခ်ဳံး ၊ လခြဲလုံးဝယ္…….။

သနားေဖ်ာက္၍ ၊ ခ်စ္ေၾကာက္မေႏွး
ရွည္ေဝးလြမ္းတာ ၊ သုိ ့စင္ၾကာမူ
အိမ္သာရိပ္ျငိမ္ ၊ တင္းတိမ္ကာသန္း
ခ်ဴးပန္းလွတင့္ ၊ ေမြ ့ရာျမင့္ထက္
သခင့္အရန္ ၊ ကၽြႏု္ပ္ကၽြန္လွ်င္
ပူပန္ညႈိးခ်ဴံး ၊ လခြဲလုံးကုိ…။

အင္းဝေခတ္မွသည္ တြင္းသင္းမင္းၾကီးျဖတ္သန္းခ့ဲသည့္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မြန္းတည့္ခ်ိန္အထိ "အိမ္သာဟူသည္ သာယာေသာအိမ္၊ ေကာင္းေသာ-မြန္ျမတ္ေသာအိမ္"ဟု အနက္တခုတည္းသာ ရွိေပမည္။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေနဝင္ဆည္းဆာခ်ိန္ေလာက္တြင္ "အိမ္သာ"မွာ မူလအနက္အျပင္ အနက္ပြားတခု ထပ္ဆင့္ဝင္ေရာက္ေၾကာင္း ေရႊက်င္နိကာယ၊ဒုတိယေျမာက္သာသနာပုိင္မဟာဝိသုဒၶါရုံဆရာေတာ္၏ ပရမတၳသရူပေဘဒနီက်မ္း၊ ဒုတိယအုပ္၊ စာမ်က္ႏွာ ၂၃၂ လာ "ပုဠဳဝက"အဖြင့္တြင္ ေဖာ္ျပပါအတုိင္း
ေတြ ့ရပါသည္။
"အိမ္သာသုိ ့ဝင္ရာ ပုိးေလာက္ဝန္းအုံ မစင္ပုံကုိျမင္၍ စ်ာန္ရေသာ ရာဇျဂဳိဟ္ျမဳိ ့အဝင္ က်ဴံးအျပင္တြင္ ဘုရားျမင္ေတာ္မူေသာ မိဖုရားက့ဲသုိ ့"
(ဓမၼပဒ႒ကထာ၊ ၂၊ ၃၃၂ တြင္ ဇာတ္လမ္းအက်ယ္ကုိၾကည့္ပါေလ။)

ပရမတၳသရူပေဘဒနီက်မ္းကုိ ျမန္မာႏွစ္ ၁၂၂၇ တြင္ စတင္ေရးသားျပီး ၁၂၄၅ တြင္ အျပီးသတ္သည္
ဟု ယင္းက်မ္းပါဆရာေတာ္ၾကီး၏ေထရုပၸတၱိအရ သိရပါသည္။

အရွင္မဟာရ႒သာရ၊ ရွင္ရန္ေအာင္၊ တြင္းသင္းမင္းၾကီးတုိ ့သည္ အလကၤာက်မ္းကုိ ထုံးလုိေေခ်၊ ေရလုိေႏွာက္ႏုိင္သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း လုံးဝယုံၾကည္ပါသည္။ အလကၤာက်မ္းအရ အျပစ္ေဒါသသင့္ႏုိင္
မည့္ေဝါဟာရျဖစ္လွ်င္ ေရွာင္လႊဲကာ ေရးသားၾကမည့္သူမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းအျပင္ သူတုိ ့ေခတ္
သုံး အိမ္သာသည္ သာယာမြန္ျမတ္၊လွပေသာေနရာသာျဖစ္ျပီး ယခုေခတ္အိမ္သာေဝါဟာရလုိ အညစ္အေၾကးစြန္ ့သည့္ ေနရာ အဓိပၸါယ္ကုိမဆုိလုိပါေခ်။ ယင္းသုိ ့ျဖစ္ပါလ်က္ ေခတ္ေပၚျမန္မာ
အလကၤာဆရာတုိ ့၏ အလကၤာဓားထက္ထက္ကုိကုိင္စြဲကာ "အိမ္သာပါတ့ဲစာမွန္ရင္
ဝိရုဒၶတၳရေဒါသင့္ေစ" ဟု တခ်က္လႊတ္အမိန္ ့ခ်ေနျခင္းသည္ ေရွးဆရာမ်ား၏ေခတ္ကာလကုိ ရႈျမင္သုံးသပ္မႈနည္းျခင္း၊ ေဝါဟာရေရစီးေၾကာင္းကုိေလ့လာမႈအားနည္းျခင္းမွ်သာ ျဖစ္ေခ်သည္။
ထုိ ့ေၾကာင့္ ေရွးဆရာမ်ား၏စာတြင္ပါဝင္ေသာ "အိမ္သာ" သည္ ေဒါသသင့္ေၾကာင္း ေရးသားမႈ၊ စာသင္ငယ္တုိ ့အား ထပ္ဆင့္ပုိ ့ခ်မႈ၊ ေမးခြန္းထုတ္ကာေျဖဆုိေစမႈတုိ ့ကုိ ဆင္ျခင္သင့္ပါသည္။

          အရွင္မဟာရ႒သာရ မွသည္ တြင္းသင္းမင္းၾကီးတုိ ့ေခတ္အထိ မစင္အညစ္အေၾကးစြန္ ့ရာေန
ရာကုိ မည္သုိ ့ေခၚသနည္းေမးခြန္းကုိ မုဒုလကၡဏပ်ဳိ ့တြင္ အေျဖေပးထားပါသည္။

လူေပါင္းေျပာဝွန္ ့၊ မစင္စြန္ ့သား
မသန္ ့ေလႏုိး ၊ ေရအိမ္ဆုိးကုိ
မင္းစုိးေျမွာ္ေတြး ၊ ယူေတာ့ေပးက
အေရးမျမင္ ၊ ရေသ့ရွင္လည္း
စိတ္ရႊင္အားရမ္း ၊ ေျမာက္သည့္ဝမ္းျဖင့္
ခ်စ္ကၽြမ္းသက္ထား ၊ မိဖုရားအား
လက္ဖ်ားယွဥ္ကာဆက္လတည္း။ (၆၃)

-လက္ဖ်ားငင္ဆြဲ ၊ ေရအိမ္ထဲသုိ ့
ယွဥ္ႏႊဲေလာင္းျဖဴ ၊ ဝင္ေတာ္မူေသာ္
နန္းသူမယ္ညဳိ ၊ မလုိက္လုိ၍
လုိက္လုိေၾကာင္းေၾကာင္း ၊ တေခ်ာင္းေခ်ာင္းျဖင့္
ျဖားေယာင္းခ်ဳိသာ ၊ ဆုိေသာခါဝယ္
ရႊံ ့ရွာဘြယ္လိ ၊ မစင္တိလွ်င္
ျဖစ္ဘိရကား ၊ ေလာက္ဖြားဖြားႏွင့္
ဘုရားခ်စ္ရွင္ ၊ ျမင္လွည့္ပါဦး …..။ (၆၄)

စာဆုိေခတ္က အညစ္အေၾကးစြန္ ့ရာေနရာကုိ "ေရအိမ္" ဟု ေခၚေလသည္။ လုိခ်င္သည္ကုိ ရ
သျဖင့္ ဝမ္းသာလုံးဆုိ ့ကာ မုိးမျမင္၊ေလမျမင္၊ မိဖုရားႏွင့္အေပ်ာ္"ကဲ"ဖုိ ့သာ စိတ္ေရာက္ေနေသာ အေလာင္းေတာ္ရေသ့၏ မူရာဟန္ပန္ကုိ စာဖတ္သူမ်က္စိဝယ္ ျမင္မိလာ၏။ လူတကာယိုခ်စြန္ ့ထား
သည့္ ေရအိမ္ညစ္ထဲသုိ ့မဝင္လုိဟန္ မိဖုရား၏ "ဟင့္အင္း၊ ဟင့္အင္း"ဟု ဆုိႏြဲ ့ျငင္းဆန္၊ ႏွာေခါင္းကုိ ပုဝါစျဖင့္ပိတ္ကာေျပာဟန္ကုိ စိတ္မ်က္စိဝယ္ အေတြးပန္းခ်ီခ်ယ္မိ၏။

ညစ္ေၾကးတပ္မက္ ၊ ေရအိမ္ထက္ဝယ္
မရွက္သုိ ့ဟန္ ၊ ပစၥဳပၸန္မင့ဲ
ေလးတန္ႏြဲ ့စုိ ့၊ က့ဲရ့ဲဘုိ ့ကုိ
ခံတုိ ့ရစြာ ၊ သံသရာေသာ္
ဘယ္မွာေစ့စုံ ၊ ဆုိေရးကုံအ့ံ ။ (၇၅)

          ဤစာ၊ ဤကဗ်ာတုိ ့ကား "ကုိယ္ရုိ ့ေခတ္က အိမ္သာဆုိသဟာ ယခုေခတ္ေမာင္တုိ ့သိထားတ့ဲ ေနရာမဟုတ္ဘူးကြဲ ့၊ ေနခ်င့္စဖြယ္အိမ္ေဂဟာကုိဆုိတယ္၊ ေမာင္တုိ ့ေခတ္သုံး အိမ္သာကုိေတာ့ ေရအိမ္လုိ ့ေခၚသကြဲ ့" ဟု တြင္းသင္းမင္းၾကီးကုိယ္တုိင္ ေျပာေလဘိသေယာင္……။ 

အမရဒီပ
မတ္လ ၁၊ ၂ဝ၁၅